Tegenstrijdig belangregeling ex artikel 2:256 BW



Met deze notitie wil ik graag een zeer belangrijk artikel uit het Burgerlijk Wetboek ten tonele brengen. Het gaat om artikel 2:256 BW. In het arrest van 14 juli 2006 bevestigt de Hoge Raad de eerder geformuleerde rechtspraak met betrekking tot de tegenstrijdig belangregeling waar het gaat over de onderzoeksplicht van de derde en een schriftelijk aanwijzingsbesluit van de algemene vergadering van aandeelhouders.

Vertegenwoordiging van een vennootschap bij tegenstrijdig belang

 Wettekst
Tenzij bij de statuten anders is bepaald, wordt de vennootschap in alle gevallen waarin zij een tegenstrijdig belang heeft met een of meer bestuurders, vertegenwoordigd door commissarissen. De algemene vergadering is steeds bevoegd een of meer andere personen daartoe aan te wijzen”.

Dit artikel valt onder afdeling 5 van boek 2. Deze afdeling gaat over het bestuur van de vennootschap en het toezicht op het bestuur. De ratio van dit artikel is dat een bestuurder altijd in het belang van de vennootschap moet handelen. Een bestuurder mag niet in de verleiding komen om andere belangen (zijn eigen belangen) mee te wegen bij het nemen van besluiten namens de vennootschap. De algemene vergadering is het hoogste orgaan van een vennootschap. In feite is de algemene vergadering het parlement (Tweede kamer) van een vennootschap. Niet de tekst van het artikel is belangrijk, maar de context daarvan is bepalend. De tweede volzin van vermeld artikel is dwingend voorgeschreven.

Wanneer is er sprake van tegenstrijdig belang en wie stelt dat?
In de praktijk wordt er weinig aandacht besteed aan dit artikel. Er wordt een BV opgericht en daarin wordt van alles gedaan. De DGA verhuurt een pand aan zijn BV en valt onder de TBS-regeling, maar staat er iemand wel bij stil of de verhuursituatie wel door de beugel kan. Waarom houdt de DGA het pand in privé. Voor de IBondernemer zou worden gesteld dat er sprake is van verplicht ondernemingsvermogen op grond van de vermogensetiketteringsarresten en regelingen. Zo zou men ook het tegenstrijdig belang moeten vertalen in de BV-situatie. De kernvraag is of er sprake is van zakelijkheid en zo ja, hoe zou een redelijk goeddenkend ondernemer in die situatie hebben gehandeld. Daarom zijn alle rechtshandelingen tussen de bestuurder (DGA) en de vennootschap aan goedkeuring van de algemene vergadering onderworpen. Besluiten van de algemene vergadering worden in de notulen vastgelegd. In een faillissementssituatie kan de curator stellen dat er sprake is van doeloverschrijding en zal hij met succes beroep kunnen doen op artikel 2:256 BW.

Als de vennootschap geen commissarissen heeft, dan beslist de algemene vergadering in alle gevallen. Daarom begint de tekst van dit met “Tenzij”. De statuten kunnen een ander orgaan daartoe aanwijzen. Als de statuten daarover niets regelt, dan is de algemene vergadering het bevoegde orgaan. Het artikel heeft tot gevolg dat in het geval een bestuurder een tegenstrijdig belang heeft met de vennootschap deze bestuurder niet meer bevoegd is de vennootschap te vertegenwoordigen. Met andere woorden: de bestuurder mag een bepaalde overeenkomst waarbij tegenstrijdig belang aan de orde is, niet namens de vennootschap ondertekenen. De enige partij die hier een beroep op kan doen is de vennootschap zelf of in geval van faillissement de curator.

Naar ik meen komen in de (oude tekst) statuten geen specifieke tekst over tegenstrijdig belang voor. Op het moment dat sprake kan zijn van tegenstrijdig belang moet in de statuten worden gekeken of hierin een oplossing is voorzien (bijvoorbeeld de bepaling:”bij tegenstrijdig belang is de bestuurder onverminderd bevoegd de vennootschap te vertegenwoordigen”) en dient de algemene vergadering in de gelegenheid te worden gesteld een andere persoon aan te wijzen die de vennootschap mag vertegenwoordigen. Uit de jurisprudentie is gebleken dat deze aanwijsbevoegdheid van de algemene vergadering zeer serieus moet worden genomen.

Het verdient derhalve aanbeveling om elke rechtshandeling tussen de bestuurder (DGA) en de vennootschap te laten onderwerpen aan goedkeuring van de algemene vergadering en deze goedkeuring dient te blijken uit de schriftelijke vastlegging van de overeenkomst in de notulen. Het achteraf genezen van de wond zal geen soelaas bieden.

Naar het nu blijkt, zullen de curatoren de heer Scheringa c.q. DSB Beheer B.V. met dit artikel confronteren. DSB Beheer B.V. leende geld van DSB Bank N.V. voor investeringen in DSB Beheer B.V. (museum, voetbalclub AZ’67). Deze investeringen of uitgaven lagen meer in de persoonlijke sfeer van de bestuurder en had dus niets te maken met het vennootschapsdoel van de bank. Is de lening door de algemene vergadering goedgekeurd en is de goedkeuring daarvan vastgelegd in de notulen van de algemene vergadering. Het zou toch niet waar zijn dat de leningen van DSB Beheer B.V. niet vastgelegd zijn in de notulen van DSB Bank N.V. Daarom is DSB Beheer B.V. onder meer meegetrokken in het faillissement van DSB Bank N.V. De lening van DSB Beheer B.V. voor investeringen, die in de persoonlijke sfeer van de bestuurder-natuurlijke persoon liggen, zijn onzakelijk en dientengevolge zal tegenstrijdig belang kunnen worden gesteld.

Was Dirk Scheringa of de heer Lakeman de scherpschutter van de eigen bank omsingeld enerzijds door een fansupporters- club en anderzijds door een hypotheekgevers-leed-club. Clubleden hou je tevreden met het organiseren van evenementen en acties. Dergelijke activiteiten is goed te plaatsen in een vereniging dan wel stichting. Ik ben van mening dat er mogelijk oplossingen zijn voor de opheffing van het faillissement, maar daar hangt wel een stevig prijskaartje aan. Grote bedrijven, die in moeilijke financiële situaties verkeren, zouden meer moeten open staan voor Burgerinitiatieven zoals bijvoorbeeld de Tweede Kamer het wel kent.

Een zeer gevoelig onderwerp maar komisch in context. Kijkt niet naar de tekst maar naar de inhoud van de tekst. Een koffiebeker is de tekst en de koffie is de contextuele inhoud daarvan. Je drinkt de koffie en niet de beker. Innovatie komt voort uit cumulatie.

Auteur en gastblogger:

AFAS Belastingadviseurs B.V. – Sunil M.P. Santokhi

Laat je mening horen!

Laat een reactie achter.
mocht je een afbeelding wensen bij je reactie, klik dan hier gravatar!

Of kies uit nieuws categorieën