Schenkingen en belastingheffing



Schenkingen en belastingheffing

Alhoewel de economische crisis van de laatste jaren nog niet voorbij is, zijn er tekenen van herstel te zien. De arbeidsmarkt lijkt weer wat aan te trekken en de bodem van de huizenmarkt lijkt langzaamaan bereikt. Het gaat misschien nog wel even duren voordat uw geslonken vermogen op het niveau van voor 2008 is, maar het gaat weer de goede kant op. Kortom, het is tijd om eens te kijken naar uw vermogen en wat daar mee te doen. Veel mensen willen graag, wanneer de tijd rijp is, schenken aan hun kinderen. Soms voor studie of aankoop van een woning, maar vaak ook om belastingdruk te verminderen of te spreiden.

In dit artikel bespreek ik wat een schenking is. Wat zegt de wet hierover en aan welke vereisten moet worden voldaan? Vervolgens komt de fiscus, in de vorm van schenkbelasting, om de hoek kijken. De tarieven van de schenkbelasting en een aantal van de belangrijkste vrijstellingen komen aan de orde.

De schenking

Het burgerlijk wetboek definieert de schenking als volgt (art. 7: 175 BW): “Schenking is de overeenkomst om niet, die ertoe strekt dat de ene partij, de schenker, ten koste van eigen vermogen, de andere partij, de begiftigde, verrijkt.” De schenking moet dus aan de volgende vereisten voldoen:

  1. Overeenkomst (om niet);
  2. Schenker moet verarmen;
  3. Begiftigde moet worden verrijkt.

Overeenkomst (om niet)

Schenking is een overeenkomst, oftewel, beide partijen moeten instemmen met de schenking. Wil de begiftigde de schenking niet aan nemen? Dan moet hij dit direct kenbaar maken aan de schenker. Een schenking is altijd om niet. Dit houdt in dat er geen tegenprestatie tegenover mag staan. Een schenking kan schriftelijk en mondeling overeengekomen worden. In veel gevallen is het wel zinvol om de schenking schriftelijk vast te leggen.

Schenker moet verarmen, begiftigde moet worden verrijkt

Een schenking vereist dat de schenker verarmt. Zijn vermogen moet verminderen om te kunnen spreken van een schenking. Als tegenhanger daarvan geldt dat voor de begiftigde geldt dat zijn vermogen moet toenemen.

Voorbeeld
Een aardig voorbeeld om dit te illustreren is het volgende. Stel je krijgt € 10.000 van je ouders. Ze storten dit bedrag op jouw bankrekening. Van dit geld besluit je te gaan backpacken in Azië en Australië. Is dit een schenking? Er is een overeenkomst om niet, daar zal geen twijfel over bestaan. Je ouders zijn verarmd, want er staat € 10.000 minder op de bankrekening. Ben jij verrijkt? Ja, ook al is het geld opgegaan aan een dure vakantie. Kortom, in dit geval bestaat er weinig twijfel. Er is voldaan aan alle wettelijke voorwaarden en dit is een schenking.

Maar wat nu als je ouders zeggen: “Je krijgt van ons een reis naar Azië en Australië.” Is dan nog sprake van een schenking? Er is nog steeds een overeenkomst om niet, je ouders verarmen ook nog steeds, maar de vraag is, word jij verrijkt? Je vermogen neemt niet toe. Je bent waarschijnlijk geestelijk verrijkt door de reis, maar financieel ben je er niets beter van geworden. In dat geval kun je stellen dat er geen schenking heeft plaatsgevonden, want je bent tenslotte niet verrijkt.

De gift

De schenking is een overeenkomst om niet, de gift kent een ruimere omschrijving (artikel 7: 186 lid 2 BW). Want, wat nu als je ouders zeggen dat je hun huis met een waarde van € 400.000 voor een bedrag van € 200.000 mag kopen? Dit is geen overeenkomst om niet (want er staat een prestatie tegenover), dus geen schenking. Maar er vindt wel een verrijking en een verarming plaats.

In zo’n geval is sprake van een gift. Een gift wordt omschreven als een overdracht van vermogen naar een andere partij. Deze overdracht verrijkt iemand, ten koste van het vermogen van de overdrager. Door de ruimere definitie van het begrip gift is een schenking wel altijd een gift, maar een gift is niet altijd een schenking.
 

Belastingheffing

Wanneer een gift of schenking heeft plaatsgevonden, heeft dat ook consequenties voor de belastingheffing. Op basis van de successiewet worden giften (en dus ook schenkingen) namelijk belast met schenkbelasting.

Schenkbelasting wordt geheven bij de begiftigde. De belasting wordt berekend over de waarde van hetgeen wordt geschonken, minus de waarde van een eventuele tegenprestatie.

Het verschuldigde tarief is afhankelijk van de relatie tot de schenker. Hoe nauwer de relatie met de schenker, hoe lager het tarief. Of, andersom gesteld, minder verwantschap betekent meer belasting. Dit kan worden verklaard vanuit het “buitenkansbeginsel”. Bij minder verwantschap is de kans dat je een schenking krijgt kleiner en is de schenking dus een grotere buitenkans. De wetgever ziet hierin voldoende reden om de schenking tegen een hoger tarief te belasten.

Tarieven schenkbelasting (2014)

Tabel

Vrijstellingen
De wetgever heeft om verschillende redenen vrijstellingen opgenomen in de successiewet. Het is nu om te beginnen onuitvoerbaar om elke schenking te belasten. Zonder vrijstellingen is bijvoorbeeld elk verjaardagscadeau belast met schenkbelasting. Ook wil de wetgever stimuleren dat in sommige gevallen wordt geschonken. In dat geval kun je bijvoorbeeld denken aan schenkingen voor een bedrijfsoverdracht, of voor de aankoop van een woning.

Schema

Voor de eenmalige schenkingen aan kinderen tussen 18 en 40 jaar geldt dat deze inclusief de jaarlijkse vrijstelling is. Je kunt dus niet naast de eenmalige vrijstelling ook de jaarlijkse vrijstelling schenken.

In de periode 1 oktober 2013 tot en met 31 december 2014 geldt een bijzondere regeling met betrekking tot schenkingen voor de eigen woning. Tot het einde van dit jaar kan een bedrag van

€ 100.000 belastingvrij worden geschonken, mits dit bedrag wordt gebruikt voor aankoop van een eigen woning of aflossing van een hypotheekschuld. Voor de bijzonderheden met betrekking tot deze schenkingen verwijs ik door naar een eerder artikel van mijn hand: het redden van de woningmarkt.

 

Conclusie

Schenken kan u, maar vooral uw kinderen, voordeel opleveren. Een gefaseerde overdracht van vermogen bespaart belasting. Hierbij is het wel belangrijk dat u schenkt binnen uw mogelijkheden. Komt u over 10 tot 15 jaar tot de conclusie dat uw vermogen te ver is geslonken, dan is het een kostbare zaak om dit te repareren.

Gezien de tarieven in de schenkbelasting (en erfbelasting) is het zinvol om tijdig en periodiek een check uit te laten voeren om te zien of uw wensen aansluiten bij uw vermogen. Bij een dergelijke check krijgt u antwoord op uw vragen en kijk ik samen met u naar de mogelijkheden om vermogen over te dragen. Een goed schenkingsplan, waarbij rekening wordt gehouden met uw wensen en (toekomstige) inkomensbehoefte kan daarbij cruciaal zijn.

Twijfelt u of u wilt schenken in verband met hypotheekschulden of aankoop van een eigen woning? Vanwege de tijdelijk verhoogde vrijstelling voor schenkingen met betrekking tot de eigen woning is 2014 bij uitstek een jaar om met dit doel te schenken.

Meer informatie over schenkingen, schenkingsplannen of schenken in verband met de eigen woning?  Neem dan zeker eens contact op met mij. Ik help en begeleid u bij het maken van de juiste keuzes.

Geschreven door: mr. Jan van de Werken

Reageren op dit artikel is niet mogelijk.

Of kies uit nieuws categorieën