Behoud van kerkgebouwen en de btw op renovatiekosten



In Nederland is sprake van een teruglopend kerkbezoek waardoor er steeds minder financieel bijdragende kerkleden zijn om de kosten van beheer en onderhoud van kerkgebouwen op te hoesten. Dit heeft onder andere tot gevolg dat aan diverse kerkgebouwen al jarenlang geen onderhoud meer wordt uitgevoerd. Omdat de oude kerkgebouwen behoorlijk bepalend zijn voor het stads- of dorpsgezicht, wordt door gemeenten inspanningen gepleegd deze monumenten te behouden. Daarbij is vaak de inzet nodig van een stichting die het kerkgebouw gaat exploiteren met ondersteuning van een gemeentelijke subsidie of een woningcorporatie die bereid is te investeren in ‘maatschappelijk vastgoed’. In de laatste situatie heeft het Gerechtshof Amsterdam een uitspraak gedaan, die ook relevant is voor subsidieverstrekkende gemeenten.

Renovatie en btw-verrekening
Een woningcorporatie voert een grote renovatie uit en wil de in rekening gebrachte btw op aangifte gaan verrekenen. Zoals altijd bepaalt de exploitatie (btw-belast of btw-vrijgesteld) of de btw op de investering aftrekbaar is of niet. In deze situatie worden de ruimten in de kerkgebouwen op incidentele basis ter beschikking gesteld aan derden voor congressen, bruiloften, modeshows, recepties, diners, concerten of presentaties. Daarnaast is sprake van verhuur voor langere periode aan een orkest, alsmede de wekelijks terugkerende verhuur voor kerkdiensten. Bij het ter beschikking stellen worden allerlei bijkomende handelingen verricht, waaronder de mogelijkheid het inschakelen van een cateraar. De woningcorporatie brengt de gebruikers 19% btw in rekening voor het ter beschikking stellen van de ruimten met aanvullend dienstbetoon en brengt de direct toerekenbare btw in aftrek op restauratiekosten en overige dienstverlening. Ook de btw op de restauratie van het orgel is volledig in aftrek gebracht omdat voor het gebruik van het orgel steeds een afzonderlijke vergoeding in rekening wordt gebracht. De Belastingdienst heeft alle in aftrek gebrachte btw nageheven.

Mededeling 40
Centraal staat de vraag of “Mededeling 40” in deze situatie van toepassing is. Dit besluit van het ministerie van Financiën staat namelijk toe dat ondernemers, die congres- vergader- en tentoonstellingsruimten voor korte periode ter beschikking stellen, de vergoeding belasten met btw zonder dat wordt geopteerd voor btw-belaste verhuur. Daarnaast biedt het besluit horecaondernemers de mogelijkheid de door hen ter beschikking te stellen ruimten met btw (en zonder optie) aan derden ter beschikking te stellen. Echter, het besluit geeft aan dat de regeling niet van toepassing is op kerkgebouwen.

Het Hof concludeert aan de hand van wat op de zitting naar voren is gebracht en wat uit de overlegde stukken blijkt dat sprake is van het ter beschikking stellen van locaties in monumentale kerkgebouwen, welke prestatie als verhuur moet worden geduid. Het gerechtshof laat zich daarbij in het bijzonder leiden door wat in de rechtspraak van het Hof van Justitie is ontwikkeld over het begrip verhuur. In die rechtspraak wordt verhuur namelijk geduid als een handeling die in de regel een betrekkelijk passieve activiteit is, die enkel verband houdt met het tijdsverloop. De aanvullende diensten worden door het hof als bijkomstig beoordeeld en veranderen daardoor niet het karakter van de verhuurprestatie. Het beroep van de woningcorporatie doet op toepassing op Mededeling 40 wordt door het hof ongegrond verklaard, omdat de activiteiten van de toegelaten instelling niet vallen onder de goedgekeurde situaties.

Gemeentelijke praktijk
Zoals uit de uitspraak valt af te leiden wordt het moeizaam, gelet op de mogelijkheden van een (monumentaal) kerkgebouw, de exploitatie in de btw-belaste sfeer te laten plaatsvinden waardoor de btw op de renovatiekosten op aangifte in aftrek kan worden gebracht. Dit betekent dat gemeenten er rekening mee dienen te houden dat hun subsidiebijdrage ook de niet-aftrekbare btw dient te financieren. In deze tijden van bezuinigingen helaas geen gunstig bericht.

Colofon:
Henk Zuidersma is senior adviseur bij EFK Belastingadviseurs. Voor meer informatie  hzuidersma@efkbelastingadviseurs.nl, 072-535 05 25.

Laat je mening horen!

Laat een reactie achter.
mocht je een afbeelding wensen bij je reactie, klik dan hier gravatar!

Of kies uit nieuws categorieën